Kim loại kiềm thổ

Kim loại kiềm thổ có gì khác so với kim loại kiềm? Cùng tìm hiểu lý thuyết chung về kim loại kiềm thổ đễ xem chúng có gì khác và giống kim loại kiềm.

KIM LOẠI KIỀM THỔ

Bạn đang đọc: Kim loại kiềm thổ

 

I. VỊ TRÍ CẤU TẠO

1) Vị trí của kim loại kiềm thổ trong bảng tuần hoàn

– Kim loại kiềm thổ thuộc nhóm IIA của bảng tuần hoàn ; trong một chu kì, kiềm thổ đứng sau kim loại kiềm .- Kim loại kiềm thổ gồm : Beri ( Be ) ; Magie ( Mg ) ; Canxi ( Ca ) ; Stronti ( Sr ) ; Bari ( Ba ) ; Rađi ( Ra ) ( Rađi là nguyên tố phóng xạ không bền ) .

2) Cấu tạo và tính chất của kim loại kiềm thổ

Nguyên tố	Be	Mg	Ca	Sr	Ba
Cấu hình electron	[ He ] 2 s2	[ Ne ] 3 s2	[ Ar ] 4 s2	[ Kr ] 5 s2	[ Xe ] 6 s2
Bán kính nguyên tử ( nm )	0,089	0,136	0,174	0,191	0,220
Năng lượng ion hóa I2 ( kJ / mol )	1800	1450	1150	1060	970
Độ âm điện	1,57	1,31	1,00	0,95	0,89
Thế điện cực chuẩn E ◦ M2 + / M ( V )	– 1,85	– 2,37	– 2,87	– 2,89	– 2,90
Mạng tinh thể	Lục phương		Lập phương tâm diện		Lập phương tâm khối

* Lưu ‎ý :

+ Be tạo nên hầu hết những hợp chất trong đó link giữa Be với những nguyên tố khác là link cộng hóa trị .+ Ca, Sr, Ba và Ra chỉ tạo nên hợp chất ion .+ Bằng giải pháp nhiễu xạ Rơghen, người ta xác lập được rằng trong 1 số ít rất ít hợp chất kim loại kiềm thổ hoàn toàn có thể có số oxi hóa + 1. Thí dụ : Trong hợp chất CaCl được tạo nên từ CaCl2 và Ca ( ở 1000 ◦ C )

II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ

– Màu sắc : kim loại kiềm thổ có màu trắng bạc hoặc xám nhạt .- Một số đặc thù vật lý quan trọng của kim loại kiềm thổ :

Nguyên tố	Be	Mg	Ca	Sr	Ba
Nhiệt độ nóng chảy ( ◦ C )	1280	650	838	768	714
Nhiệt độ sôi ( ◦ C )	2770	1110	1440	1380	1640
Khối lượng riêng ( g / cm3 )	1,85	1,74	1,55	2,6	3,5
Độ cứng ( lấy kim cương = 10 )		2,0	1,5 Xem thêm: Bộ số 2: Diện Chẩn căn bản cho người mới – 9 món – Diện Chẩn Bùi Quốc Châu dụng cụ chính hãng	1,8

* Nhận xét

– Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp ( trừ Be ) và biến hóa không theo một chiều. Vì những nguyên tố có cấu trúc tinh thể khác nhau Be, Mg, Caβ có mạng lưới lục phương ; Caα và Sr có mạng lưới lập phương tâm diện ; Ba lập phương tâm khối .- Độ cứng : kim loại kiềm thổ cứng hơn kim loại kiềm, nhưng nhìn chung kim loại kiềm thổ có độ cứng thấp ; độ cứng giảm dần từ Be → Ba ( Be cứng nhất hoàn toàn có thể vạch được thủy tinh ; Ba chỉ hơi cứng hơn chì ) .- Khối lượng riêng : tương đối nhỏ, nhẹ hơn nhôm ( trừ Ba ) .

 * Lưu ý : Trừ Be, Mg ; các kim loại kiềm thổ tự do và hợp chất dễ bay hơi, cháy khi đưa vào ngọn lửa không màu, làm cho ngọn lửa có màu đặc trưng.

• Ca : màu đỏ da cam • Sr : màu đỏ son• Ba : màu lục hơi vàng .

III. TÍNH CHẤT HOÁ HỌC

Các kim loại kiềm thổ có tính khử mạnh, yếu hơn so với kim loại kiềm. Tính khử của những kim loại kiềm thổ tăng từ Be → BA .M – 2 e → M2 +

1) Tác dụng với phi kim

– Khi đốt nóng trong không khí, những kim loại kiềm thổ đều bốc cháy tạo oxit, phản ứng phát ra nhiều nhiệt .

Ví dụ : 2M g + O2 2M gO ∆ H = – 610 KJ / mol- Trong không khí ẩm Ca, Sr, Ba tạo nên lớp cacbonat ( phản ứng với không khí như oxi ) vì vậy cần cất giữ những kim loại này trong bình rất kín hoặc dầu hỏa khan .- Khi đun nóng, toàn bộ những kim loại kiềm thổ tương tác mãnh liệt với halogen, nitơ, lưu huỳnh, photpho, cacbon, siliC .Ca + Cl2 → CaCl2Mg + Si → Mg2Si- Do có ái lực lớn hơn oxi, khi đun nóng những kim loại kiềm thổ khử được nhiều oxit bền ( B2O3, CO2, SiO2, TiO2, Al2O3, Cr2O3, ) .2B e + TiO2 → 2B eO + Ti2M g + CO2 → 2M gO + C

2) Tác dụng với axit:

A. HCl, H2SO4 ( l ) : Kim loại kiềm khử ion H + thành H2Mg + 2H + → Mg2 + + H2B. HNO3, H2SO4 đđ : Khử N + 5, S + 6 thành những hợp chất mức oxi hóa thấp hơn .4C a + 10HNO ­ 3 ( l ) → 4C a ( NO3 ) 2 + NH4NO3 + 3H2 OMg + 4HNO3 đđ → Mg ( NO3 ) 2 + 2NO2 + 2H2 O

3) Tác dụng với nước:

– Ca, Sr, Ba tính năng với nước ở nhiệt độ thường tạo dung dịch bazơ :Ca + 2H2 O → Ca ( OH ) 2 + H2 ↑

– Mg không tan trong nước lạnh, tan chậm trong nước nóng tạo thành MgO.

Mg + H2O → MgO + H2 ↑- Be không tan trong nước dù ở nhiệt độ cao vì có lớp oxit bền bảo vệ. Nhưng Be hoàn toàn có thể tan trong dung dịch kiềm mạnh hoặc kiềm nóng chảy tạo berilat :Be + 2N aOH + 2H2 O → Na2 [ Be ( OH ) 4 ] + H2Be + 2N aOH ( nóng chảy ) → Na2BeO2 + H2

IV. ỨNG DỤNG VÀ ĐIỀU CHẾ

1)    Ứng dụng

– Kim loại Be : làm chất phụ gia để sản xuất kim loại tổng hợp có tính đàn hồi cao, bền, chắc, không bị ăn mòn .- Kim loại Ca : dùng làm chất khử để tách oxi, lưu huỳnh ra khỏi thép, làm khô 1 số hợp chất hữu cơ .- Kim loại Mg có nhiều ứng dụng hơn cả : tạo kim loại tổng hợp có tính cứng, nhẹ, bền để sản xuất máy bay, tên lửa, ôtô … Mg còn được dùng để tổng hợp nhiều hợp chất hữu cơ. Bột Mg trộn với chất oxi hóa dùng để sản xuất chất chiếu sáng đêm hôm dùng trong pháo sáng, máy ảnh .

2) Điều chế kim loại kiềm thổ

– Trong tự nhiên, kim loại kiềm thổ chỉ sống sót dạng ion M2 + trong những hợp chất .- Phương pháp cơ bản là điện phân muối nóng chảy của chúng .Ví dụ : CaCl2 → Ca + Cl2 ↑MgCl2 → Mg + Cl2 ↑- Một số giải pháp khác :+ Dùng than cốc khử MgO ; CaO từ đolomit bằng febositic ( hợp chất Si và Fe ) ở nhiệt độ cao và trong chân không .

MgO + C → Mg + COCaO + 2M gO + Si → 2M g + CaO. SiO2+ Dùng nhôm hay magie khử muối của Ca, Sr, Ba trong chân không ở 1100 ◦ C → 1200 ◦ C .2A l + 4C aO → CaO. Al2O3 + 3C a2A l + 4S rO → SrO. Al2O3 + 3S r2A l + 4B aO → BaO. Al2O3 + 3B a

BÀI TẬP

Câu 1: Cho 2 gam một kim loại thuộc nhóm IIA tác dụng hết với dung dịch HCl tạo ra 5,55 gam muối clorua. Kim loại đó là kim loại nào sau đây?

A. Be. B. Mg. C. Ca. D. Ba .

Câu 2: Ở trạng thái cơ bản, nguyên tử kim loại kiềm thổ có số electron hoá trị là

A. 1 e. B. 2 e. C. 3 e. D. 4 e .

Câu 3: Để oxi hoá hoàn toàn một kim loại M hoá trị II thành oxit phải dùng một lượng oxi bằng 40% lượng kim loại đã dùng. Kim loại M là

A. Zn. B. Mg. C. Ca. D. Ba .

Câu 4: Nung hỗn hợp muối cacbonat của hai kim loại kế tiếp nhau trong nhóm IIA tới khối lượng không đổi thu được 2,24 lít CO2 (đktc) và 4,64 gam hỗn hợp hai oxit. Hai kim loại đó là

A. Mg và Ca. B. Be và Mg. C. Ca và Sr. D. Sr và Ba .

Câu 5: Cho 18,4 gam hỗn hợp hai muối cacbonat của hai kim loại thuộc nhóm IIA ở hai chu kì liên tiếp tác dụng hết với dung dịch HCl. Cô cạn dung dịch sau khi phản ứng thu được 20,6 gam muối khan. Hai kim loại đó là

A. Be và Mg. B. Mg và Ca. C. Ca và Sr. D. Sr và Ba .

ĐÁP ÁN

1	2	3	4	5
C	B	C	A	B Xem thêm: Dụng cụ tập gym, dụng cụ thể hình giá rẻ 2023

 

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Hóa lớp 12 – Xem ngay

Source: https://suanha.org
Category : Dụng Cụ