Giải mã “oẳn tù tì”

Đ.T.V.

“Giữa hai người quen biết nhau thì tỉ lệ hòa trong trò chơi kéo, búa, bao truyền thống lên đến 80% do sự giới hạn các kết quả…” – nhân vật Sheldon Cooper (diễn viên Jim Parsons thủ vai) trong bộ phim truyền hình ăn khách The Big Bang theory đã bình luận về trò kéo, búa, bao như thế, trước khi đề xuất bổ sung vài “lựa chọn” khác như thằn lằn và… Spock để tăng độ khó cho trò chơi (tuy nhiên đây lại là câu chuyện khác).

Năm 2005, khi phải lựa chọn giữa Christie’s và Sotheby’s để làm nhà đấu giá cho kế hoạch bán bộ sưu tập tranh gồm nhiều họa phẩm của Van Gogh, Sisley, Cézanne và Picasso … Takashi Hashiyama ( giám đốc hãng điện tử gặp khó khăn vất vả Maspro Denkoh ) đã đề xuất đại diện thay mặt hai nhà đấu giá nổi tiếng này xử lý thắng bại bằng … trò kéo, búa, bao. Phần thắng thuộc về Christie’s .

Năm 2014, trong một cuộc thi kéo, búa, bao do ĐH Chiết Giang (Trung Quốc) tổ chức, 360 người tham dự được chia làm từng nhóm sáu người, và mỗi người chơi phải thực hiện 300 lượt chơi kéo, búa, bao với đối phương.

Bạn đang đọc: Giải mã “oẳn tù tì”

Theo ý niệm truyền thống cuội nguồn, người chơi có xu thế ( cố gắng nỗ lực ) ra hiệu quả thật ngẫu nhiên nhất hoàn toàn có thể để không bị đoán biết – và đối phương của họ cũng làm y hệt như thế. Trạng huống ai nấy đều đưa ra hiệu quả tối ưu nhất hoàn toàn có thể cho bản thân được gọi là “ Cân bằng Nash ” ( Nash Equilibirum ), cũng là tên luận thuyết đã mang về cho nhà toán học thiên tài John Nash ( người được bất tử hóa qua tác phẩm điện ảnh A beautiful mind ) giải Nobel kinh tế tài chính năm 1994 .
Trong Kéo, búa, bao – Lý thuyết game show trong đời sống thường ngày ( Khánh Trang dịch, Alphabooks và NXB ĐH Kinh Tế Quốc Dân ), tiến sỹ vật lý từng đoạt giải Ig Nobel Len Fisher khởi đầu bằng việc trình diễn những hạn chế của kim chỉ nan game show ( game theory ), rằng những điều bạn cho là tốt nhất cho mình chưa hẳn đã là tốt cho mọi người khác, và nỗi trái ngược này, ở đầu cuối, có năng lực làm giảm chính quyền lợi của bản thân bạn : ném bã kẹo cao su đặc xuống vỉa hè thì dễ hơn tìm thùng rác để bỏ vào, tuy nhiên nếu ai cũng làm giống bạn thì tổng thể tất cả chúng ta đều bị thiệt ( ai cũng bị bẩn giày, dép ) .

(“Bi kịch của cái chung” – một tình huống từng gây xôn xao dư luận khi nhà sinh thái học kiêm lý thuyết gia trò chơi Garrett Hardin giới thiệu trong một tiểu luận vào năm 1968 – dù các triết gia đã quan tâm tới nó từ thời Aristotle. Hardin đã mô tả lại vấn đề này trong câu chuyện ngụ ngôn về một nhóm người chăn thả gia súc riêng trên bãi đất chung, và mỗi người đều nghĩ tới chuyện thêm một con vật nữa vào đàn của mình.

Xem thêm: Hủ & Lọ Đựng Gia Vị, Dầu Ăn

Con vật được thêm vào sẽ mang lại doanh thu đáng kể cho người chủ, nên có vẻ như như việc bổ trợ một con vật nữa là trọn vẹn hài hòa và hợp lý. Nhưng thảm kịch đã xảy đến khi toàn bộ người chăn khác đều nghĩ vậy. Tất cả đều mang thêm gia súc, thế là bãi chăn bị càn quét quá mức và chẳng bao lâu sau chẳng còn ngọn cỏ nào để ăn ) .
Hãy vận dụng nguyên tắc trên cho những chiếc thìa trong căngtin chung, và dẫu nghe có vẻ như khôi hài đến mấy, nó cũng đúng trong trường hợp của “ đất đai, dầu lửa, cá, rừng ” hay bất kể “ loại tài nguyên chung nào ” … khiến cho “ sự hiện hữu không mời ” của “ vòng tròn logic lẩn quẩn ” này đang tạo ra một số ít yếu tố nghiêm trọng trên cõi đời này .

Tin tốt lành? Theo Len Fisher, loài người có xu hướng đồng thuận và cộng tác nhiều hơn chúng ta tưởng. Tác giả dùng lý thuyết trò chơi để chứng minh cho người đọc thấy những hành vi đồng thuận đã “tiến hóa” ra sao để thoát khỏi những cái bẫy giăng bởi sự vị kỷ trong mỗi cá nhân, và làm thế nào mà sự đồng thuận vẫn tồn tại ngay cả trong những trạng huống khó khăn nhất.

Xem thêm: Top 10+ dụng cụ hút mũi, rửa mũi cho bé an toàn – Kids Plaza

Nói suông mãi cũng chán, trong 296 trang của sách, Fisher đưa ra ví dụ về việc hai người chia bánh : một người cắt bánh thành hai miếng, rồi người còn lại chọn miếng họ muốn. Giả sử người cắt thích chiếc bánh thì cô ta / anh ấy sẽ có khuynh hướng cắt bánh sao cho hai miếng bằng nhau. Theo Fisher, trạng huống này hoàn toàn có thể được dùng để xử lý những xích míc đơn cử như tranh chấp chủ quyền lãnh thổ giữa hai vương quốc .
Dẫu sao, với một người có bằng tiến sỹ ngành hóa, những nỗ lực của Len Fisher trong cuốn sách này chỉ dừng lại ở mức độ ra mắt với tham vọng vui chơi là đa phần. Rất nhiều ví dụ hoặc dẫn chứng của Fisher được triển khai dựa trên những cuộc thí nghiệm xã hội với bạn hữu hoặc người lạ, và sự thiếu vắng đặc thù điều tra và nghiên cứu chuyên nghiệp này, dẫu sao, cũng được bù đắp bằng giọng văn hài hước cùng những minh họa chi tiết cụ thể của những triết lý được trình diễn .

Nhìn chung, cuốn sách dễ đọc, dễ hiểu và nhẹ nhàng – một khu công trình nhập môn so với quốc tế của triết lý game show, trước khi bạn tìm được những tác giả và tác phẩm “ nặng ký ” hơn của địa hạt này, ví dụ điển hình Prisoner’s Dilemma ( Song đề tù nhân ) của William Poundstone hay The art of strategy : A game theorist’s guide to success in business and life ( Nghệ thuật kế hoạch : Cẩm nang của một nhà triết lý game show để thành công xuất sắc trong kinh doanh thương mại và đời sống ) của bộ đôi tác giả Avinash K. Dixit và Barry J. Nalebuff. ■

Source: https://suanha.org
Category : Dụng Cụ