1. GENERAL
1.1. BASIC CONCEPTS
[ H + ] trong dịch ngoại bào được xác lập bởi sự cân bằng giữa ( PCO2 ) và [ HCO3 – ]. Mối quan hệ này được bộc lộ như sau :
![]()
Sử dụng PCO2 thông thường của máu động mạch là 40 mmHg và [ HCO3 – ] huyết thanh thông thường là 24 mEq / L à [ H + ] trong máu động mạch là 24 x ( 40/24 ) = 40 neq / L .
1.2. Hydrogen Ion Concentration and pH
Lưu ý : [ H + ] trong dịch ngoại bào được biểu lộ với đơn vị chức năng nEq / L. Một nEq là một phần triệu của mEq. Bởi vì nEq đại diện thay mặt cho một số lượng quá nhỏ như vậy nên [ H + ] thường được biểu lộ theo đơn vị chức năng pH, pH = logarit của [ H + ] theo đon vị neq / L .
Mối quan hệ giữa pH và [ H + ] được bộc lộ trong hình 28.1. [ H + ] thông thường = 40 neq L tương ứng với pH = 7.40. Sự biến hóa pH tỷ suất nghịch với những đổi khác của [ H + ]
Hình 28.1 Mối quan hệ giữa [ H + ] và pH. Những số lượng trên đường cong cho thấy sự đổi khác [ H + ] link với sự biến hóa pH 0.1 đơn vị chức năng. Khu vực được tô đen cho thấy độ pH thông thường trong dịch ngoại bào .
1.3. Types of Acid-Base Disorders
Các loại rối loạn acid-base khác nhau hoàn toàn có thể được xác lập bằng cách sử dụng những giá trị thông thường của pH, pCO2, và [ HCO3 – ] trong dịch ngoại bào như giá trị tham chiếu. Giới hạn thông thường được trình diễn dưới đây :

Theo phương trình 28.1, sự đổi khác pCO2 hoặc [ HCO3 – ] sẽ gây ra một sự đổi khác độ pH của dịch ngoại bào. Khi sự đổi khác tương quan đến pCO2, thực trạng này được gọi là rối loạn acid-base hô hấp : tăng pCO2 là nhiễm toan hô hấp, và giảm pCO2 là nhiễm kiềm hô hấp. Khi sự biến hóa tương quan đến [ HCO3 – ], thực trạng này được gọi là rối loạn acid-base chuyển hóa : giảm [ HCO3 – ] là nhiễm toan chuyển hóa, và tăng [ HCO3 – ] là nhiễm kiềm chuyển hóa. Nếu bất kể của những đổi khác nào làm cho độ pH biến hóa ra ngoài giá trị thông thường, hậu tố – emia được thêm vào để diễn đạt những rối loạn acid-base : Acidemia là thực trạng khi độ pH giảm xuống dưới 7.36, và Alkalemia là thực trạng mà độ pH tăng trên 7,44 .
1.4. Acid-Base Control
[ H + ] trong dịch ngoại bào thông thường biến hóa ít hơn 10 neq / L ( xem khu vực tô đen trong hình 28.1 ). Phương trình 28.1 cho thấy để trấn áp ngặt nghèo pH yên cầu một tỷ suất pCO2 / [ HCO3 – ] tương đối không thay đổi. Do đó, sự biến hóa trong một trong những yếu tố quyết định hành động ( pCO2 hoặc [ HCO3 – ] ) phải đi kèm với một sự biến hóa tỉ lệ yếu tố quyết định hành động còn lại để giữ cho tỷ suất pCO2 / HCO3 ( và độ pH ) không đổi. Như vậy, sự ngày càng tăng pCO2 ( toan hô hấp ) phải đi kèm với sự ngày càng tăng [ HCO3 – ] ( kiềm chuyển hóa ) để giữ không thay đổi độ pH. Đây là cách những mạng lưới hệ thống điều khiển và tinh chỉnh cân bằng acid-base hoạt động giải trí. Một rối loạn hô hấp ( biến hóa pCO2 ) luôn luôn mở màn một phản ứng trao đổi chất bổ sung ( làm biến hóa [ HCO3 – ] ), và ngược lại. Những đổi khác bổ trợ trong pCO2 và [ HCO3 – ] được biểu lộ trong Bảng 28.1. Sự biến hóa tiên phong của pCO2 hoặc [ HCO3 – ] được gọi là rối loạn acid-base tiên phát, và phản ứng kéo theo đó được gọi là rối loạn acid-base bù
Phản ứng bù không đủ mạnh để giữ không đổi pH, mà chỉ để hạn chế sự biến hóa pH do rối loạn tiên phát gây ra
| [H+] = 24 x PCO2/HCO3 | ||
| Primary Disorder | Primary Change | Compensatory Change |
| Respiratory acidosis | Increased PCO2 | Increased HCO3 |
| Respiratory alkalosis | Decreased PCO2 | Decreased HCO3 |
| Metabolic acidosis | Decreased HCO3 | Decreased PCO2 |
| Metabolic alkalosis | Increased HCO3 | Increased PCO2 |
| Table 28.1 Primary Acid-Base Disorder and Associated Compensatory Changes | ||
2. Respiratory Compensation
Rối loạn chuyển hóa acid-base sẽ dẫn tới phản ứng thông khí, phản ứng này được kiểm soát và điều chỉnh bởi những hóa thụ thể ngoại vi nằm trong động mạch cảnh. Tình trạng nhiễm toan chuyển hóa sẽ kích thích những hóa thụ thể và mở màn ngày càng tăng thông khí, do đó làm giảm PaCO2. Trong khi đó thực trạng nhiễm kiềm chuyển hóa sẽ ức chế những hóa thụ thể và giảm thông khí, do đó tăng PaCO2 .
![]()
Ví dụ : Một thực trạng toan chuyển hóa với [ HCO3 – ] = 15 mEq / L, PaCO2 dự kiến = ( 1,5 x 15 ) + ( 8 ± 2 ) = 30,5 ± 2 mmHg. Nếu PaCO2 đo được tương tự với PaCO2 dự kiến , thì sự bù trừ bằng đường hô hấp là đủ, và thực trạng này được gọi là nhiễm toan chuyển hóa bù đủ. Nếu PaCO2 đo được cao hơn so với PaCO2 dự kiến ( > 32,5 mmHg trong ví dụ này ), sự bù trừ bằng đường hô hấp là không đủ, và có thực trạng toan hô hấp ngoài những toan chuyển hóa. Rối loạn acid-base này được gọi là nhiễm toan chuyển hóa tiên phát có toan hô hấp phối hợp. Nếu pCO2 thấp hơn so với dự kiến ( thấp hơn 28,5 mmHg trong ví dụ ), có thực trạng nhiễm kiềm hô hấp ngoài những toan chuyển hóa bù trừ. Rối loạn acid-base này được gọi là nhiễm toan chuyển hóa tiên phát có kiềm hô hấp phối hợp .
2.2 Compensation for Metabolic Alkalosis
Phản ứng bù cho thực trạng kiềm chuyển hóa đã biến hóa trong những báo cáo giải trình khác nhau, nhưng những phương trình dưới đây đã được chứng tỏ là đáng đáng tin cậy, tối thiểu lên đến mức độ HCO3 = 40 mEq / L
![]()
Ví dụ : Một thực trạng nhiễm kiềm chuyển hóa với [ HCO3 – ] = 40 mEq / L, pCO2 dự kiến = ( 0,7 x 40 ) + ( 21 ± 2 ) = 49 ± 2 mmHg. Nếu PaCO2 đo tương tự với PaCO2 dự kiến , sự bù trừ về đường hô hấp là đủ, và thực trạng này được gọi là nhiễm kiềm chuyển hóa bù đủ. Nếu PaCO2 đo được cao hơn so với PaCO2 dự kiến ( > 51 mmHg trong ví dụ này ), việc bù trừ đường hô hấp là không đủ, và có một toan hô hấp ngoài những nhiễm kiềm chuyển hóa. Tình trạng này được gọi là nhiễm kiềm chuyển hóa tiên phát có toan hô hấp phối hợp. Nếu PaCO2 thấp hơn so với dự kiến ( thấp hơn 47 mmHg trong ví dụ ), có một nhiễm kiềm hô hấp bổ trợ, và thực trạng này được gọi là nhiễm kiềm chuyển hóa tiên phát có kiềm hô hấp phối hợp .

Figure 28.2 Useful formulas for acid-base interpretations
3.Metabolic Compensation
Phản ứng bù trừ cho những biến hóa chính của PaCO2 diễn ra tại thận, lên quan đến quy trình tái hấp thu HCO3 – ở ống lượn gần. Sự ngày càng tăng PaCO2 ( toan hô hấp ) sẽ làm ngày càng tăng hấp thu HCO3 – và do đó tăng [ HCO3 – ] huyết thanh, trong khi giảm PaCO2 ( nhiễm kiềm hô hấp ) sẽ dẫn tới HCO3 – tái hấp thu giảm và do đó giảm [ HCO3 – ] huyết thanh. Những phản ứng bù thường chậm ( không giống như phản ứng thông khí ). Bù trừ mở màn Open trong 6-12 giờ và được tăng trưởng đến trọn vẹn sau một vài ngày. Bởi vì có sự chậm trễ này, rối loạn acid-base hô hấp được phân loại thành cấp tính ( trước khi xảy ra bù trừ tại thận ) và mãn tính ( sau khi quy trình bù trừ tại thận được tăng trưởng không thiếu ). Những đổi khác pH được dự kiến trong những rối loạn acid-base hô hấp cấp tính và mãn tính được xác lập bởi những phương trình bộc lộ trong hình 28,2 .
3.1. Acute Respiratory Acid-Base Disorders
Trước khi khởi đầu bù trừ thận, đổi khác 1 mmHg PaCO2 sẽ tạo ra một sự đổi khác độ pH 0.008 đơn vị chức năng. ΔpH = 0,008 X ΔPaCO2 ( 2,3 ). Mối quan hệ này được đưa vào sử dụng phương trình 28.5. Độ pH thông thường là 7.40 và PaCO2 thông thường là 40 mmHg. Phương trình này sau đó xác lập độ pH dự kiến cho một toan hô hấp cấp tính .
![]()
Độ pH dự kiến cho thực trạng nhiễm kiềm hô hấp cấp tính hoàn toàn có thể được miêu tả theo cách tựa như bằng cách sử dụng phương trình 28.6 .
![]()
Ví dụ : mở màn với một độ pH thông thường = 7.40, sự tăng cấp tính PaCO2 từ 40 lên 60 mmHg được dự kiến sẽ dẫn đến pH = [ 7,40 – ( 0,008 X 20 ) ] = 7,24, và sự giảm bất ngờ đột ngột PaCO2 từ 40 xuống 25 mm Hg được dự kiến sẽ dẫn đến pH = [ 7.40 + ( 0,008 X 15 ) ] = 7,56
3.2. Chronic Respiratory Acid-Base Disorders
Khi phản ứng bù trừ ở thận được tăng trưởng không thiếu, pH động mạch biến hóa chỉ 0,003 đơn vị chức năng cho mỗi 1 mmHg PaCO2 biến hóa : ΔpH = 0,003 X ΔPaCO2 ( 3 ). Mối quan hệ này được đưa vào sử dụng trong phương trình 28.7. pH thông thường = 7.40 và PaCO2 thông thường = 40 mmHg. Phương trình này miêu tả sự biến hóa dự kiến trong pH cho một thực trạng toan hô hấp mãn tính ( đã bù trừ ) .
![]()
Độ pH dự kiến cho một thực trạng nhiễm kiềm hô hấp mãn tính ( đã bù trừ ) được diễn đạt theo cách tương tự như trong phương trình 28.8 .
![]()
Ví dụ : một bệnh nhân bị bệnh khí phế thũng và giữ CO2 mạn tính, có PaCO2 = 60 mmHg dự kiến sẽ có độ pH = 7,40 – ( 0,003 X 20 ) = 7,34 ( theo phương trình 28.7 ). Độ pH dự kiến cho một thực trạng tăng cấp tính PaCO2 đến 60 mmHg ( từ phương trình 28.5 ) là : 7,40 – ( 0,008 X 20 ) = 7,24. Do đó, việc bù trừ thận cho một sự ngày càng tăng cấp tính PaCO2 đến 60 mmHg dự kiến sẽ tăng độ pH động mạch 0,1 đơn vị chức năng .
4. A Stepwise Approach to Acid-Base Interpretation
Step 1: Xác định các rối loạn Acid-Base tiên phát:
Trong bước này, PaCO2 và pH được sử dụng để xác lập rối loạn acid-base tiên phát .
Ví dụ : Hãy xem xét một bệnh nhân với độ pH = 7,23 và PaCO2 = 23 mmHg. Độ pH và PaCO2 đều giảm ( chỉ ra một yếu tố chuyển hóa cơ bản ) và độ pH thấp ( chỉ ra toan chuyển hóa ), do đó yếu tố là một toan chuyển hóa tiên phát .
Ví dụ : Hãy xem xét một bệnh nhân với độ pH = 7,37 và PaCO2 = 55 mmHg. Độ pH là thông thường, do đó, do đó đây là 1 rối loạn hỗn hợp chuyển hóa và hô hấp. PaCO2 tăng, do đó, rối loạn hô hấp là một nhiễm toan, và những rối loạn chuyển hóa phải là một nhiễm kiềm. Vì vậy, đây là một toan hô hấp phối hợp nhiễm kiềm chuyển hóa. Không có rối loạn acid-base tiên phát trong trường hợp này ; cả hai rối loạn tương tự mức độ nghiêm trọng ( đó là nguyên do tại sao độ pH thông thường ) .
Hãy nhớ rằng những phân phối bù trừ một thực trạng acid-base trộn lẫn tiên phát không khi nào đủ mạnh để kiểm soát và điều chỉnh độ pH, nhưng diễn ra để giảm mức độ nghiêm trọng của sự đổi khác pH. Do đó, độ pH thông thường trong sự hiện hữu của một rối loạn acid-base luôn luôn có nghĩa là một rối loạn acid-base hô hấp và chuyển hóa hỗn hợp .
Step 2: Đánh giá đáp ứng bù trừ
Bước 2 được triển khai khi những rối loạn acid-base tiên phát đã được xác lập trong bước 1. ( Nếu có rối loạn acid-base hỗn hợp đã được xác lập trong quy trình tiến độ I, đi trực tiếp vào tiến trình III ). Mục tiêu trong tiến trình II để xác lập xem những cung ứng bù trừ là tương thích và có thêm Loạn acid-base hay không .
Ví dụ: Hãy xem xét một bệnh nhân với một PaCO2=23 mmHg, pH=7.32 và [HCO3-]=15 mEq/L. Độ pH là toan, pH và PCO2 thay đổi trong cùng một hướng, do đó, đây là nhiễm toan chuyển hóa tiên phát. Phương trình 28.3 được sử dụng để tính toán PCO2 dự kiến: (1,5 X 15) + (8 ± 2) = 30,5 ± 2 mm Hg. PaCO2 đo được=23 mmHg là thấp hơn so với PaCO2 dự kiến, do đó, là một nhiễm kiềm hô hấp phối hợp. Vì vậy, tình trạng này có thể được mô tả như một toan chuyển hóa tiên phát với nhiễm kiềm hô hấp phối hợp.
Đối với nhiễm toan hô hấp, nếu độ pH đo được thấp hơn độ pH dự kiến trong điều kiện kèm theo cấp tính, chưa bù trừ, đó là một nhiễm toan chuyển hóa phối hợp, và nếu giá trị pH cao hơn so với pH dự kiến trong điều kiện kèm theo mãn tính, đã bù trừ, đó là một nhiễm kiềm chuyển hóa phối hợp .
Đối với nhiễm kiềm hô hấp, nếu độ pH đo được cao hơn so với pH dự kiến trong điều kiện kèm theo cấp tính, chưa bù trừ, đó là một nhiễm kiềm chuyển hóa phối hợp, và nếu giá trị pH thấp hơn pH dự kiến trong điều kiện kèm theo mạn tính, đã bù trừ, đó là một toan chuyển hóa phối hợp .
Ví dụ : Hãy xem xét một bệnh nhân với PaCO2 = 23 mmHg và pH = 7.54. PaCO2 và pH đổi khác theo hướng ngược nhau thế cho nên yếu tố chính là hô hấp và, vì độ pH là kiềm, nên đây là một nhiễm kiềm hô hấp tiến phát. Độ pH dự kiến cho một nhiễm kiềm hô hấp cấp tính được miêu tả trong phương trình 28.6 là 7.40 + [ 0,008 X ( 40-23 ) ] = 7,54. Điều này cũng giống như độ pH đo được, thế cho nên đây là một, nhiễm kiềm hô hấp cấp tính chưa được được bù. Nếu giá trị pH cao hơn 7,55, đây sẽ là vật chứng của một nhiễm kiềm chuyển hóa phối hợp .
Step 3: Sử dụng Anion GAP để đánh giá Toan chuyển hóa.
Bước sau cuối của giải pháp này dành cho những bệnh nhân có nhiễm toan chuyển hóa và được dựa giám sát dựa trên Anion GAP
The Anion GAP
Trong khung hình, những cation gồm có : Na, K, Ca, Mg, globulin và nhiều khoáng chất khác. Các anion gồm có : Cl, HCO3, PO4, SO4, Albumin và những acid hữu cơ, dó đó thực sự không có khoảng trống Anion
Tuy nhiên trong thực tiễn, vì chỉ đo được Na +, HCO3 -, Cl – và bỏ lỡ những anion khác dùng để cân bằng với những cation nên Open khoảng chừng trống anion từ chính những anion bị bỏ lỡ này .
Anion GAP ( AG ) = [ Na ] – [ HCO3 – ] – [ Cl – ]
Giá trị thông thường của Anion GAP khởi đầu được cho là 12 ± 4 mEq / l. Tuy nhiên với việc vận dụng nhiều mạng lưới hệ thống tự động hóa mới để giám sát đúng chuẩn hơn điện giải trong huyết thanh, giá trị thông thường của AG đã giảm đến 7 ± 4 mEq / L .
Tuy nhiên khoanh vùng phạm vi tham chiếu mới này đã không được vận dụng thông dụng, và điều này là nguồn gốc của những sai sót trong việc lý giải của AG .
High Anion Gap
Khi khung hình bị nhiễm một Acid không bay hơi HX, sẽ xảy ra phương trình :
HX + NAHCO3 à NaX + H2O + CO2
Khi 1 mEq HCO3 – mất đi sẽ được thay bằng 1 mEq X – nên khoảng trống Anion tăng lên. Trường hợp này gặp trong nhiễm toan acid kactic, toan ketone, suy thận giai đoan cuối, ngộ độc methanol, ethylene glycol, propylene glycine, salicylates .
Normal Anion Gap
Khi khung hình mất HCO3 -, thận sẽ phân phối bằng cách tăng tái hấp thu Cl – để cân bằng điện tích, do đó Anion GAP không biến hóa. Trường hợp này gặp trong tiêu chảy, suy thận quy trình tiến độ sớm
1 trường hợp đặc biệt nhiễm acid cố định và thắt chặt mà Anion GAP không tăng là khi Acid cố định và thắt chặt là HCl, khi đó 1 mEq HCO3 – mất đi sẽ được thay bằng 1 mEq Cl – ( gặp trong toan hóa ống thận, toan chuyển hóa do tiêu chảy, dùng acetazolamide ) .
5. Influence of Albumin
Một sai lầm đáng tiếc thường gặp phải là khi lý giải AG mà tác động ảnh hưởng của Albumin bị bỏ lỡ .
| TABLE 28.2 Determinants of the Anion Gap | ||||||||||||||||
|
||||||||||||||||
Theo như ví dụ trong bảng 28.2. Giảm 50 % nồng độ albumin sẽ dẫn đến giảm 75 % trong khoảng chừng trống Anion. Hiện nay, khi giảm Albumine là thông dụng ở những bệnh nhân ICU, ảnh hưởng tác động của Albumin trên AG phải được xem xét trong tổng thể những bệnh nhân ICU .
Nhiều người đã đặt câu hỏi về Độ đáng tin cậy của AG trong việc phát hiện nhiễm acid lactic, vì có nhiều báo cáo giải trình về những trường hợp nhiễm axít lactic có khoảng trống anion thông thường. Tuy nhiên, trong hầu hết những trường hợp được báo cáo giải trình, thực trạng giảm Albumine đã không được xem xét. Sự đồng thuận chung tại thời gian này là AG là một tín hiệu đáng đáng tin cậy tương quan đến sự tích tụ những axit cố định và thắt chặt ( ví dụ, nhiễm acid lactic ) miễn là tác động ảnh hưởng của thực trạng giảm albumine được tính đến
6.Arterial vs. Venous Blood

Việc nhìn nhận những rối loạn acid-base dựa đa phần vào khí máu động mạch ( ABG ), tuy nhiên thực trạng acid-base trong máu động mạch lại không phản ánh trạng thái acid-base ở những mô ngoại vi, đặc biệt quan trọng ở những bệnh nhân huyết động không không thay đổi. Máu tĩnh mạch nên được xem như một đại diện thay mặt đúng mực hơn về trạng thái đang diễn ra tại những mô ngoại vi. Sự độc lạ giữa thực trạng acid-base trong động mạch và máu tĩnh mạch trong hồi sức tim phổi được bộc lộ trong hình 28.3. Lưu ý rằng máu động mạch có độ pH thông thường, trong khi máu tĩnh mạch cho thấy toan chuyển hóa máu nặng ( pH = 7,15 ). Điều này chứng tỏ rằng, ở những bệnh nhân bị bệnh nặng, thực trạng axit-bazơ của máu động mạch hoàn toàn có thể không phản ánh đúng chuẩn thực trạng acid-base ở những mô ngoại vi .
7.A Final Word
Sự nhờ vào vào PaCO2 và [ HCO3 – ] trong nhìn nhận thực trạng acid-base đã bị chỉ trích nhiều vì PaCO2 và [ HCO3 – ] là hai biến nhờ vào lẫn nhau, do đó không hề phát hiện những rối loạn acid-base mà hai biến này biến thiên độc lập .
Có nhiều chiêu thức sửa chữa thay thế trong nghiên cứu và phân tích rối loạn cân bằng acid-base, nhưng dựa trên những phương trình phức tạp và không thuận tiện thực thi trên lâm sàng. Hơn nữa, không có dẫn chứng thuyết phục rằng những mạng lưới hệ thống khác mang lại quyền lợi lâm sàng nhiều hơn so với chiêu thức truyền thống cuội nguồn được trình diễn trong chương này .
Advertisement
Thích
Đang tải …
Source: https://suanha.org
Category : Dụng Cụ