Ngày đăng bài :23-09-2021
Bệnh đục thủy tinh thể (tiếng Anh là Cataract) là một trong những nguyên nhân gây suy giảm thị lực và mù lòa hàng đầu trên thế giới và cả Việt Nam. Nếu như trước đây, triệu chứng mắt bị đục thủy tinh thể thường xuất hiện ở độ tuổi trên 50 thì ngày nay bệnh đang có xu hướng trẻ hóa, hiện số người trẻ mắc vấn đề này chiếm tỉ lệ khoảng 30% tổng số bệnh nhân. Biết được nguyên nhân, phát hiện sớm các triệu chứng và tìm hiểu phương pháp điều trị cườm khô, cườm đá đúng đắn là cách để bảo vệ mắt và hạn chế nguy cơ mù lòa.
Đục thủy tinh thể là gì ?
Đục thủy tinh thể (còn gọi là đục nhân mắt, cườm đá, cườm khô) là tình trạng rối loạn thị lực do cấu trúc protein của thủy tinh thể bị thay đổi dưới tác động của các chất có hại sinh ra từ bên trong cơ thể hoặc từ môi trường bên ngoài. Nguyên nhân phổ biến nhất là do lão hóa.
Hầu hết thực trạng mắt bị đục thủy tinh thể diễn biến chậm, bắt đầu không cảm thấy không dễ chịu hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, theo thời hạn, nó sẽ làm cản trở thị lực và khiến người bệnh khó khăn vất vả trong việc lái xe, đọc sách hay thực thi những hoạt động giải trí thường ngày. ( 1 ) Thành phần tỷ suất protein bị trộn lẫn làm biến hóa độ dày, độ cong, độ trong, độ đàn hồi của thủy tinh thể, khiến thủy tinh thể mờ đục. Từ đó cản trở, không cho ánh sáng đi qua gây suy giảm thị lực thậm chí còn mù loà. Hầu hết thực trạng mắt này tăng trưởng chậm và bắt đầu không cảm thấy không dễ chịu. Tuy nhiên, theo thời hạn, nó sẽ làm cản trở thị lực và khiến người bệnh khó khăn vất vả trong việc lái xe, đọc sách hay thực thi những hoạt động giải trí thường ngày. ( 2 )
Thủy tinh thể mắt thông thường và thủy tinh thể bị đục
Bệnh đục thủy tinh thể có nguy khốn không ?
Bệnh đục thủy tinh thể có nguy hiểm không? Theo các chuyên gia tại website https://suanha.org/ thì đục thủy tinh thể được coi là nguyên nhân gây mù lòa hàng đầu trong các bệnh lý về mắt. Một số tác hại khôn lường khi lòng trắng mắt bị đục có thể kể đến như: (3, 4)
1. Ảnh hưởng sức khỏe thể chất
Đục nhân mắt làm suy yếu thị lực, gây khó khăn vất vả, phiền phức trong hoạt động và sinh hoạt, việc làm của người bệnh như :
- Đi lại, vận động khó khăn, đặc biệt hay bị vấp ngã khi lên xuống cầu thang hay những nơi dễ trơn trượt.
- Người đục thủy tinh thể khi tham gia giao thông dễ va chạm, gặp tai nạn do không nhìn rõ phương tiện, đèn báo hiệu, người di chuyển đặc biệt là lúc chiều và tối.
- Khó khăn trong vệ sinh cá nhân và đặc biệt là chơi thể thao. Đối với những trường hợp bị suy giảm thị lực nghiêm trọng cần phải nhờ đến sự trợ giúp của người khác khi di chuyển và sinh hoạt cá nhân.
2. Ảnh hưởng đến tâm ý
Hiện tượng mắt bị đục tinh thể khiến người bệnh không hề tự thực thi những hoạt động giải trí hoạt động và sinh hoạt thường nhật và phải phụ thuộc vào, nhờ vả vào người khác nên khó tránh khỏi cảm xúc tự ti, chán chường, bất lực … Tình trạng lê dài, họ sẽ ngày càng sống khép kín hơn, từ đó dễ dẫn đến lo ngại, rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc những rối loạn về thần kinh nguy khốn khác.
![]()
3. Biến chứng đục thủy tinh thể gây mù loà
Theo Tổ chức Y tế Thế giới WHO, toàn thế giới hiện có hơn 50 triệu người bị mắc chứng đục thủy tinh thể và mỗi năm có thêm 20 triệu người bị mù do căn bệnh này. Theo thống kê của Bộ Y tế, 70 % trường hợp mù loà tại Nước Ta có tương quan đến bệnh cườm khô ( cườm đá ), điều đáng nói, có đến 35 % trong số đó không biết bản thân bị bệnh, đến khi phát hiện bệnh đã bước vào quá trình nặng. Cụ thể, nếu để lâu thực trạng đục thủy tinh thể sẽ gây ra những biến chứng nguy khốn. Tình trạng đục nặng hoàn toàn có thể dẫn đến tăng nhãn áp, gây vỡ bao và phản ứng viêm màng bồ đào, lúc này mắt không hề điều tiết dịch khiến người bệnh bị đau nhức kinh hoàng. Nếu không được phát hiện và khắc phục kịp thời hoàn toàn có thể làm teo thần kinh mắt và rất khó để phục sinh trở lại dù có phẫu thuật thay thủy tinh thể nhân tạo. Khả năng hồi sinh rất kém và rủi ro tiềm ẩn dẫn đến mù loà vĩnh viễn rất cao.
Phân loại đục thủy tinh thể ( cườm khô, cườm đá )
Có nhiều tiêu chuẩn đế nhìn nhận dựa trên mức độ, nguyên do và hình thái của bệnh. Dưới đây là những loại đục thủy tinh thể ở mắt thường gặp : ( 5 )
1. Đục thủy tinh thể xơ cứng nhân ( Nuclear cataracts )
Đây là dạng mắt bị cườm khô thông dụng nhất. Nó khởi đầu ở nhân của mắt ( vùng TT ). Ở tiến trình đầu, sự xơ cứng và chuyển màu vàng của nhân thủy tinh thể gây một số ít tật khúc xạ của mắt với những triệu chứng như nhìn xa mờ. Dạng này tiến triển chậm và thường tăng trưởng trong nhiều năm.
2. Đục thủy tinh thể lớp vỏ ( Cortical cataracts )
Nếu bị tiểu đường, bạn có rủi ro tiềm ẩn cao mắc loại bệnh này. Ngược với xơ cứng hạt nhân, đục thủy tinh thể vỏ khởi đầu từ lớp ngoài cùng của mắt. Dạng đục vỏ này hoàn toàn có thể to ra và nhập vào nhau để tạo ra những vùng đục vỏ lớn hơn. Khi hàng loạt vỏ từ bao tới nhân trở thành đục trắng gọi là đục thể thủy tinh chín. Đục vỏ thể thủy tinh luôn luôn ở hai mắt. Các tín hiệu của bệnh đục thủy tinh thể vỏ não gồm nhìn mờ, khó nhìn thấy ánh sáng chói và đổi khác cả độ tương phản và độ sâu.
3. Đục bao sau ( Posterior subcapsular cataracts )
Nếu bạn bị tiểu đường hoặc cận thị nặng, bạn sẽ có nhiều rủi ro tiềm ẩn mắc loại đục thủy tinh thể bao sau. Ngoài ra, những người sử dụng thuốc có chứa steroid hoặc đã từng phẫu thuật mắt cũng có rủi ro tiềm ẩn cao hơn. Đục bao là vết đục nhỏ ở biểu mô và bao trước thể thủy tinh mà không tác động ảnh hưởng đến lớp vỏ. Dạng đục nhân mắt này thường tăng trưởng nhanh gọn trong vòng vài tháng và hầu hết những trường hợp đục thủy tinh thể bao sau dù đã mổ và thay thủy tinh thể vẫn có rủi ro tiềm ẩn bị đục trở lại.
4. Đục thủy tinh thể bẩm sinh ( Congenital cataracts )
Là thực trạng trẻ mới sinh ra đã Open hiện tượng kỳ lạ mắt bị đục thủy tinh thể. Nguyên nhân hoàn toàn có thể do rối loạn di truyền hay do mẹ mắc những bệnh như giang mai, hội chứng loạn sản sụn, hội chứng Down, nhiễm sắc thể 13, rubella bẩm sinh …
Dấu hiệu đục thủy tinh thể vùng nhân
Bệnh nhân mắc phải hoàn toàn có thể trải qua những Lever từ nhẹ đến nặng. Tùy vào quá trình tăng trưởng của bệnh sẽ có những triệu chứng khác nhau. ( 6 )
1. Triệu chứng đục thủy tinh thể quy trình tiến độ sớm
Biến chứng khi mắt bị hội chứng đục tinh thể ở tiến trình sớm, mắt không bộc lộ những triệu chứng đơn cử, những tín hiệu Open khởi đầu như :
- Mờ mắt
Thị lực của bạn sẽ mở màn giảm dần, hay bị mỏi mắt khi tập trung chuyên sâu nhìn một vật, đây là một trong những triệu chứng bắt đầu của bệnh cườm khô. Tình trạng mờ mắt xảy ra là do những khối protein trong mắt cản trở quy trình thu nhận hình ảnh của võng mạc.
- Khó khăn khi lái xe vào ban đêm
Tình trạng cườm đá cũng khiến cho mắt người bệnh khó cân đối giữa bóng tối và ánh sáng khi lái xe vào đêm hôm. Nếu trong quy trình lái xe, đèn đường và đèn xe khiến bạn đau đầu nhức mắt thì bạn nên đi thăm khám.
- Mắt mờ như có màng che
Suy giảm thị lực, đặc biệt quan trọng là mắt bị mờ như có màng che làm cho hình ảnh bị phai màu, màu không chuẩn cũng là tín hiệu nổi bật của bệnh.
2. Triệu chứng đục thể thủy tinh quá trình muộn
Dấu hiệu bệnh đục thủy tinh thể khi bước vào tiến trình muộn, mắt sẽ khởi đầu Open những bộc lộ rõ ràng hơn :
- Màu sắc của thủy tinh thể thay đổi
Khi bệnh tiến triển ở quá trình muộn sẽ khiến sắc tố của thủy tinh thể đổi khác, chúng khởi đầu sẫm màu hơn.
- Nhìn thấy chấm đen trước mắt
Bên cạnh cách nhận ra rõ ràng là nhìn xa kém do thị lực giảm, khi mắt nhìn thấy những chấm đen có nhiều hình dạng và size khác nhau lơ lửng trong tầm nhìn. Nếu những đốm đen này chỉ chuyển dời khi bạn liếc mắt, hoàn toàn có thể mắt của bạn đã bị đục thể thủy tinh ở tiến trình muộn.
- Nhạy cảm hơn với ánh sáng
Một số mức độ ánh sáng nhất định sẽ làm tác động ảnh hưởng đến mắt. Theo Mayo Clinic nói rằng việc mắt nhạy cảm với ánh sáng là triệu chứng phổ cập nhất. Ánh sáng mặt trời là quân địch lớn nhất so với những người bị bệnh cườm khô mắt nguy hại này.
- Giảm nhận thức về màu sắc
Khi mắt bị bệnh sẽ làm giảm năng lực nhận ra sắc tố của mắt. Một số màu sẽ trông mờ nhạt khi hiện tượng kỳ lạ thủy tinh thể bị đục. Ví dụ, một màu trắng sẽ trông giống màu vàng hơn nhiều so với thực tiễn.
- Song thị (Nhìn đôi)
Tình trạng song thị ( nhìn đôi ) sẽ xảy ra khi mắt bị đục không như nhau ( bị đục 1 bên ) làm ánh sáng qua mắt bị đục không quy tụ tại đúng hoàng điểm trong khi mắt bên kia nhìn thông thường gây ra nhìn đôi. Có một điểm phải rất là quan tâm, bênh từ quá trình sớm đến quá trình muộn thường lê dài khá lâu, nếu không quan tâm sẽ dễ lầm tưởng với những bệnh thường thì, do đó những triệu chứng thủy tinh thể ở vùng mắt bị đục bắt đầu thường bị bỏ lỡ, đến khi bệnh chuyển biến nặng thì đã muộn.
Nguyên nhân gây đục thủy tinh thể
Đa số những số những trường hợp gặp phải bệnh mắt nguy hại này là người lớn tuổi, do quy trình lão hóa tự nhiên của khung hình. Một số khác đến từ những rối loạn bẩm sinh hoặc do tai nạn đáng tiếc, chấn thương và biến chứng của những bệnh lý body toàn thân. ( 7 ) Các chuyên viên chia những nguyên do tại sao bệnh tăng trưởng thành hai nhóm chính là nguyên do nguyên phát và nguyên do thứ phát.
1. Nguyên nhân nguyên phát
Các nguyên do nguyên phát gây bệnh cườm khô / đá gồm có yếu tố bẩm sinh và lão hóa do tuổi tác.
- Đục thủy tinh thể bẩm sinh: Rối loạn di truyền, rối loạn chuyển hóa, nhiễm khuẩn, biến chứng của bệnh lý toàn thân. Nếu không phát hiện sớm dấu hiệu của bệnh và có biện pháp can thiệp, thị lực của trẻ có thể bị ảnh hưởng.
- Đục thủy tinh thể ở người già: Theo thống kê, có đến 80% người già trên 65 tuổi bị đục nhân mắt. Do quá trình lão hóa, các liên kết protein trong thủy tinh thể mắt không còn hoạt động tốt, dẫn đến xơ cứng, mờ đục từ đó cản trở tầm nhìn, khó điều tiết, làm suy giảm thị lực thậm chí mù lòa.
2. Nguyên nhân thứ phát
Các nguyên nhân thứ phát khiến tình trạng thuỷ tinh thể của mắt bị đục, bao gồm:
- Thường xuyên tiếp xúc với ánh sáng xanh từ màn hình thiết bị điện tử, tia X, ánh sáng tia chớp, tia hàn
- Tiếp xúc với ánh sáng xanh từ các thiết bị màn hình hơn 3 giờ/ngày
- Mắc các bệnh khác ở mắt như: viêm kết mạc, bệnh giác mạc…. khắc phục không đúng cách, tái đi tái lại nhiều lần
- Cận thị thoái hóa cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh
- Chấn thương mắt hoặc tai biến, di chứng trong phẫu thuật mắt
- Người mắc các bệnh lý mạn tính như: Béo phì, tăng huyết áp, tiểu đường,…
- Liệu pháp Thay thế Hormone (HRT)
- Tiếp xúc nhiều với tia cực tím từ mặt trời
- Các loại thuốc như corticosteroid đã được chứng minh là gây chứng đục thể thủy tinh
Nguyên nhân chủ yếu gây mù lòa là các bệnh lý ở thủy tinh thể và võng mạc (bệnh đục thủy tinh thể, thoái hóa hoàng điểm và các bệnh lý đáy mắt khác…). Đây là những bệnh có thời gian diễn tiến lâu dài, triệu chứng ban đầu âm thầm nên thường bị bỏ qua như: nhìn mờ, đau nhức mắt, khô mắt, ngứa, cộm… hoặc không thể nhìn xa, nhìn rõ hình ảnh sự vật… do đó thường không được điều trị sớm và triệt để. Việc thiếu các thông tin chăm sóc và bảo vệ mắt từ sớm và đúng cách đã khiến cho hàng triệu người phải chịu cảnh mù lòa trong khi hoàn toàn có thể phòng tránh hoặc điều trị hiệu quả.
Theo giáo sư Hơn
Yếu tố làm tăng rủi ro tiềm ẩn mắc bệnh cườm khô, cườm đá
Bên cạnh những nguyên do trực tiếp dẫn đến đục thủy tinh thể, những yếu tố tương quan như lối sống hoạt động và sinh hoạt, chính sách dinh dưỡng cũng có ảnh hưởng tác động đến độ mờ / đục của vùng thủy tinh thể :
- Không cung cấp đủ các chất dinh dưỡng cho mắt cũng như các bộ phận khác trên cơ thể, mắt cần được đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng để hoạt động tốt. Chế độ ăn uống thiếu vitamin và các khoáng chất có lợi là nguyên nhân khiến cấu trúc protein của thủy tinh thể trở nên kém đi, lâu dần không thể đảm bảo chức năng vốn có.
- Lạm dụng các chất kích thích như bia rượu, thuốc lá…làm tăng lượng độc tố bên trong cơ thể, là những yếu tố tiềm ẩn làm hỏng thủy tinh thể.
- Thường xuyên tiếp xúc môi trường khói bụi ô nhiễm, khí thải chất độc hại sẽ đẩy nhanh quá trình lão hóa ở mắt, khiến “mắt già trước tuổi” từ đó gia tăng nguy cơ bị cườm khô khi còn trẻ. Stress cũng là một trong các yếu tố thúc đẩy quá trình lão hóa mắt diễn ra nhanh chóng, do đó cần cố gắng giữ tâm lý thoải mái, giảm cường độ làm việc tham gia vào các hoạt động thư giãn, để mắt được nghỉ ngơi.
Cách chẩn đoán đục thủy tinh thể vùng nhân
Để xác lập xem thủy tinh thể của bạn có bị đục hay không, bác sĩ sẽ xem xét lịch sử vẻ vang về những bệnh lý của bạn và thực thi kiểm tra mắt. Bác sĩ hoàn toàn có thể thực thi 1 số ít xét nghiệm, gồm có :
- Kiểm tra thị lực: Một bài kiểm tra thị lực sử dụng biểu đồ mắt để đo mức độ bạn có thể đọc một loạt các chữ cái. Bạn sẽ được kiểm tra lần lượt cả mắt trái và mắt phải, sử dụng biểu đồ hoặc thiết bị chuyên dụng với các chữ cái nhỏ dần, dựa vào đó thị lực của bạn sẽ được đánh giá.
- Kiểm tra mắt bằng kính hiển vi: Sử dụng kính hiển vi cho phép bác sĩ nhìn thấy các cấu trúc ở phía trước mắt của bạn dưới độ phóng đại. Giúp dễ dàng phát hiện ra những bất thường bên trong mắt.
- Khám võng mạc: Bác sĩ nhãn khoa sẽ nhỏ một loại thuốc chuyên dụng vào mắt để mở rộng đồng tử. Điều này giúp bạn dễ dàng kiểm tra đáy mắt hơn. Tiếp theo, bác sĩ sử dụng đèn khe hoặc một thiết bị đặc biệt gọi là kính soi đáy mắt để tìm dấu hiệu của bệnh đục thủy tinh thể.
Cách chữa đục thủy tinh thể
Bệnh đục thủy tinh thể có chữa được không ? Đây là câu hỏi được rất nhiều người chăm sóc. Dựa trên những tiến trình khác nhau của bệnh, người bệnh sẽ được tư vấn giải pháp cải tổ thị lực và điều trị đục nhân mắt một cách thích hợp.
1. Điều trị bằng kính
Trong quá trình sớm, thị lực chưa suy giảm nhiều, những bác sĩ thường cho bệnh nhân đeo kính hoặc sử dụng kính lúp tương hỗ song song với việc cung cấp dưỡng chất thiết yếu cho mắt. Người bệnh cũng được khuyến nghị thao tác trong thiên nhiên và môi trường ánh sáng tốt để giảm thiểu những rối loạn thị giác.
2. Phẫu thuật
Nếu bạn bị mất thị lực do bệnh đục thủy tinh thể mà không thể sử dụng thuốc hoặc đeo kính thì bạn cần phẫu thuật để thay thế thủy tinh thể nhân tạo. Phẫu thuật Phaco là một trong những phương pháp an toàn và cực kỳ hiệu quả trong việc cải thiện thị lực cho người mắc bệnh.
Quy trình thực thi : Bác sĩ rạch một đường nhỏ trên mắt và phá vỡ thủy tinh thể bằng sóng siêu âm. Phần thủy tinh thể bị đục được lấy ra và thay vào đó bằng thủy tinh thể nhân tạo. Dưới đây là những ưu điểm của chiêu thức mổ đục thủy tinh thể này :
- Vết mổ nhỏ
- Chi phí hợp lý
- Thị lực được phục hồi nhanh chóng
- Thời gian phẫu thuật chỉ 20 đến 30 phút
- Có thể xuất viện ngay trong ngày
Lưu ý(*): Thông tin được cung cấp không thể thay thế cho lời khuyên y tế. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để đưa ra phương án điều trị tốt nhất.
==> Tham khảo thêm:
Chế độ dinh dưỡng cho người bệnh cườm khô / cườm đá ( đục nhân mắt )
Bên cạnh việc phát hiện và áp dụng cách trị bệnh đục thủy tinh thể, chế độ dinh dưỡng hợp lý là cần thiết cho quá trình trao đổi chất của thủy tinh thể. Đặc biệt, để làm chậm quá trình đục thủy tinh thể ở mắt cần cung cấp các loại vitamin như A, C, E, acid amin và một số nguyên tố vi lượng như kẽm, sắt… để bảo vệ đôi mắt. (8)
- Bổ sung nhiều thực phẩm chứa protein như thịt nạc, sữa bò, sữa đậu nành, đậu phụ…
- Bổ sung nhiều thực phẩm chứa vitamin như cà rốt, cà chua, ớt, rau chân vịt, xà lách, bắp cải, quả hồng, táo, lê, gan, sữa, trứng…
- Bổ sung nhiều thực phẩm chứa kẽm như thịt nạc, cá trắm đen, sò biển, đậu phộng, quả óc chó…
- Bổ sung các thực phẩm chứa Lutein và Zeaxanthin có nhiều trong rau cải xoăn, rau bó xôi, bắp…
- Ngoài ra, người bệnh đục thủy tinh thể nên tránh những loại thức ăn cay, nóng, rượu bia, thuốc lá….
Chế độ dinh dưỡng khoa học hoàn toàn có thể tương hỗ ngăn ngừa quy trình tăng trưởng, cũng như tương hỗ phần nào trong hành trình dài tiến hành cách điều trị bệnh đục thủy tinh thể.
Biện pháp phòng ngừa đục thủy tinh thể
Chủ động phòng ngừa bệnh đục thủy tinh thể từ sớm sẽ giúp giảm thiểu tối đa rủi ro tiềm ẩn suy giảm thị lực và mù loà. Để làm được điều này, mọi người cần dữ thế chủ động thăm khám mắt ngay khi có những tín hiệu bắt đầu như : mỏi mắt, nhìn mờ, nhòe, nhức mắt, khô mắt, rát mắt … Người mắc cao huyết áp, tiểu đường … trong quy trình điều trị bệnh lý cần san sẻ với bác sĩ những tín hiệu mà bản thân đang gặp phải, trường hợp thiết yếu sẽ được chỉ định làm thủ tục tương quan nhằm mục đích phát hiện sớm biến chứng hoàn toàn có thể tác động ảnh hưởng đến mắt. Song song đó mắt cần được chăm nom từ bên trong bằng cách bổ trợ dinh dưỡng thiết yếu, qua chính sách nhà hàng, nguồn thực phẩm phong phú, đặc biệt quan trọng là những loại vitamin thiết yếu, tương hỗ thủy tinh thể, cũng như những dưỡng chất chuyên biệt từ vạn vật thiên nhiên trải qua thực phẩm bảo vệ sức khỏe thể chất.
Đồng thời, để hạn chế ảnh hưởng tác động của những tác nhân xấu từ bên ngoài, mọi người nên trang bị những thiết bị bảo lãnh chuyên sử dụng theo đặc trưng việc làm, đeo kính râm khi đi ra ngoài tránh tai hại của ánh mặt trời và khói bụi. Các chuyên viên cũng khuyến nghị, để mắt khỏe mạnh cần tránh xa những yếu tố rủi ro tiềm ẩn phá hỏng thủy tinh thể như rượu bia, khói thuốc lá …
Theo WHO, hạn chế hút thuốc lá, tiếp xúc với tia cực tím có thể ngăn ngừa hoặc trì hoãn sự phát triển của hội chứng mắt bị đục thủy tinh thể vùng nhân. Các bệnh rối loạn chuyển hóa như tiểu đường, thừa cân béo phì được xác định là yếu tố nguy cơ bổ sung.
Trên đây là tất cả những gì các chuyên gia viên uống bổ mắt Wit về nguyên nhân và dấu hiệu của bệnh đục thủy tinh thể (cườm đá, cườm khô) mà bạn cần quan tâm, để có một đôi mắt luôn sáng khỏe bạn cần phải cần xây dựng lối sống lành mạnh, cung cấp nguồn dinh dưỡng thiết yếu để mắt chậm lão hóa, duy trì hoạt động dài lâu.
(4.64★ | 850 Đánh giá)
★ | Đánh giá )
Cập nhật lần cuối:
20-07-2022
| Chia sẻ : |
Source: https://suanha.org
Category : Dụng Cụ