1.1. Triệu chứng và phân biệt :
Sâu non m
ới nở từ trứng đục v
ào thân cây qua ch
ồi no
n c
ủa c
ành, sau
đó đục ở phần vỏ rồi v
ào ph
ần gỗ của thân cây. Dấu hiệu nhận biết đầu ti
ên là cành nh
ỏ sát ngọn cây bị
ch
ết, tr
ên thân cây có nhi
ều phân của sâu non. Sâu non phát triển trong thân cây, đào các đường h
ào d
ọc theo thân cây. Cây Mấm, Đước bị sâu no
n t
ấn công bị
suy y
ếu dần v
à ch
ết
.
![]()
Triệu chứng gây lại Ảnh : Nguyễn Văn Bo
1.2. Đặc điểm sinh thái học và sinh học :
Sâu non đục dọc thân cây Mấm, Đước tăng trưởng trải qua 4 quá trình : Sâu trưởng thành, trứng, sâu non và nhộng .
– Sâu trưởng thành :Có thân dài trung bình từ 22 đến 34 mm, râu đầu hình sợi chỉ, mắt kép có màu xám ; chiều dài cánh trước 29 mm, cánh của ngài trưởng thành có ánh kim, trên cánh trước có nhiều chấm đen nhỏ, những chấm đen thường phân bổ tự do, không nằm trên những gân cánh, cánh sau cũng có chấm đen, nhưng chỉ tập trung chuyên sâu ở phần mép dưới của cánh, mình phủ lớp lông màu xám và trên sống lưng có những chấm đenmờ.
– Trứng :Hình bầu dục, dài trung bình 1 mm, có màu vàng nhạt .
– Sâu non :Sâu non có màu nâu vàng, có 3 đôi chân ngực và 4 đôi chân bụng, có 6
hàng chấm đen chạyd
ọc thân (2 hàng trên lưng, mỗi bên sườn có hai h
àng ), mỗi hàng có nhiều chấm đen, mỗi chấm đen có 1 lông, đầu và đuôi sâu non có mảnh sừng.
– Nhộng:
Nhộng dài trung bình từ 23 đến35 mm, có màu nâu nhạt đến nâu xẫm, cuối nhộng cómóc nhỏ. Nhộng ở trong thân cây, ở cuối đường hào. Khi vũ hóa nhộng dùng móc để vận động và di chuyển ra phíangoài và vũ hóa .
1.3.Vòng đời : 113 – 161 ngày
– Trưởng thành : 2 – 4 ngày
– Trứng :10 – 14 ngày
– Sâu non
: 73 – 101 ngày (
tuổi 1 : 13 – 18, tuổi 2 :14 – 15 ngày, tuổi 3 :14 – 19 ngày, tuổi 4 :15 – 24 ngày, tuổi 5 :17 – 25 ngày )
– Ti
ền nhộng (chuẩn bị v
ào kén ): 8 – 12 ngày
– Nhộng :20 – 30 ngày
2. Biện pháp phòng trừ.
2. 1. Biện pháp canh tác :
Hướng dẫn nông hộ tỉa thưa, tỉa cành, nhằm loại bỏ trứng, ấu trùng sâu non nằm bên trong các cành nhánh vô hiệu. Các cành lá sau khi tỉa bỏ phải được dọn khỏi vườn cây và đốt tiêu hủy sâu non và trưởng thành còn nằm bên trong. Các vết cắt cành lớn hơn >1cm phải quét bằng dung dịch Bordeaux (1 CuSO4: 4 vôi : 15 nước) hoặc nước sơn, vôi,… để phòng nấm bệnh và con trưởng thành sâu đục thân đến đẻ trứng.
2.2. Biện pháp sinh học :
Mỗi điểm mô hình được đặt 1 bẫy đèn để xác định thời điểm thành trùng ra rộ và thu gom, bắt con trưởng thành nhằm hạn chế lượng trứng được đẻ ra. Thời gian thắp sáng bẫy đèn từ 18 giờ tối đến 5 giờ sáng ngày hôm sau (trừ những ngày có trăng sáng).
Cách lắp ráp bẫy đèn :
Dụng cụ gồm dây điện, bóng đèn 4U, tôn phẳng, bạt nilong, nhớt thải, cọc tầm vông. Tiến hành đào hố trữ nước quy cách: rộng 2 m, dài 2 m, sâu 35 – 40 cm; lót bạt trữ nước bằng nilong dày 3 mm dưới đáy hố để trữ nước; dùng tấm tôn phẳng, kích thước 1 m x 2 m (tôn còn mới) làm bẫy; đóng tấm tôn vào 2 cọc tầm vông, chôn giữa hố đào cao hơn mặt nước trong hố từ 60 – 65 cm. Trên đầu tấm tôn, khoét 1 lỗ để treo bóng đèn 4W, khi nhận được ánh sáng, thành trùng sẽ bay đến, đập vào tấm tôn, rớt xuống hố, nước trong hố pha với nhớt thải nên xén tóc rớt xuống không bò hoặc bay đi được. Hàng ngày thu gom, tiêu diệt con thành trùng.
– Dùng dung dịch Bordeaux hoặc nước vôi (50 kg/200 lít nước) quét quanh gốc từ 1,5 m trở xuống và quét lên các vết thương >1 cm do đốn tỉa cành để ngăn sâu trưởng thành đến đẻ trứng và hạn chế nấm bệnh.
– Khi phát hiện thấy triệu chứng gây hại thì dùng dao sắc đẽo lớp vỏ cây theo đường hầm để bắt sâu non, sau đó quét dung dịch Bordeaux lên vết thương để ngăn nấm bệnh tăng trưởng .
2.3. Biện pháp hóa học :
– Thăm vườn tiếp tục, phát hiện cây bị hại. Nếu cây bị hại nhẹ hoàn toàn có thể dùng cây xoi lổ sau đó nhét thuốc trừ sâu dạng hột vào bên trong thân cây và trét đất lại. Đối với cây bị hại nặng, dùng dao lần theo lớp vỏ cây bên trong bị sâu ăn trên thân tìm vết đục thành lổ sâu trong thân cây. Dùng thuốc hạt gói vào trong 1 lớp vải mỏng mảnh rồi nhét vào lổ sâu đục, xong dùng đất trét kín miệng lổ lại. Sử dụng thuốc có tính năng lưu dẫn, xông hơi, thấm sâu, … phun lên mặt phẳng lớp vỏ thân cây nhằm mục đích diệt ấu trùng như :Fipronil, liều lượng 0,1 gam / 1 lít nước ,Dimethoateliều lượng 3 ml / lít nước, để xua đuổi thành trùng đồng thời tàn phá một số ít sâu non mới nở ( tuổi 1 – 2 ), khoảng cách giữa hai lần phun là 20 – 30 ngày / lần. Phun 600 – 800 lít dung dịch nước thuốc / 1 ha .
– Có thể sử dụng những loại thuốc có năng lực lưu dẫn, nội hấp, xông hơi mạnh bằng những nhóm thuốc như : Fipronil, Diazinon ,
Dimethoate,…
dùng xylanh bơm thuốc vào đường hầm sâu đục trong thân cây. Sau khi bơm thuốc dùng đất sét hoặc bông gòn nhét lỗ đục lại để diệt sâu non. / .
Nguyễn Văn Bo
Source: https://suanha.org
Category : Dụng Cụ