Cái xẻng & chàng tiến sĩ

Phóng to

Với anh, khoa học là những ngày dài rong ruổi trong rừng sâu…

TTCN – Một ngày cuối tháng sáu, tôi gặp người đàn ông được gọi đùa là “kẻ đào đất đẳng cấp quốc tế”. Thú vị, bởi anh là nhà sinh vật học VN đầu tiên nhận giải thưởng của Bộ Hợp tác phát triển Bỉ vào cuối tháng năm vừa qua.
TTCN – Một ngày cuối tháng sáu, tôi gặp người đàn ông được gọi đùa là “ kẻ đào đất quý phái quốc tế ”. Thú vị, bởi anh là nhà sinh vật học việt nam tiên phong nhận phần thưởng của Bộ Hợp tác tăng trưởng Bỉ vào cuối tháng năm vừa mới qua .Câu chuyện với tiến sỹ trẻ Phan Kế Long chỉ xoay quanh có cái xẻng, đất rừng và những con tuyến trùng bé xíu xiu …
“ Cứ tính như thế này nhé, mỗi ngày tôi vào rừng, càng sâu càng tốt, đào xới gì đấy để hoàn toàn có thể gom góp được từ 30-50 kg đất thì trời vừa sụp tối. Phải tranh thủ cõng đất về lán trại trước khi lạc đường. Sau đó, xoay trần ra phân loại đất, đóng gói và cất vào một góc. Hôm sau lại liên tục vác xẻng lên đường và cầu mong trời đừng mưa … Một tuần lê la như thế thì mang về được khoảng chừng 200 kg đất làm vốn điều tra và nghiên cứu. Đến khi … cụt vốn thì liên tục đi đào, thế thôi ” .

Tiến sĩ Phan Kế Long kể về khoảng thời gian làm nghiên cứu khoa học của mình. Cứ miệt mài với những chuyến đi, nằm rừng, đào đất và mang về “soi” trong phòng thí nghiệm trong suốt tám năm trời, từ một cán bộ chỉ tham gia phụ giúp các bậc đàn anh trong viện, Phan Kế Long hoàn thành luận văn thạc sĩ, rồi tiến sĩ tại Đại học Tổng hợp Gent của Bỉ và sau đó bất ngờ được nhận giải thưởng “Hợp tác phát triển” của Bộ Hợp tác phát triển Bỉ với công trình nghiên cứu “Đa dạng sinh học của tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng ở VN và khả năng phòng trừ sinh học của chúng”.

Bạn đang đọc: Cái xẻng & chàng tiến sĩ

Tám năm, Long và những đồng nghiệp của anh đã nghiên cứu và điều tra 910 mẫu đất của 25 tỉnh thành dọc theo chiều dài quốc gia và tìm ra 44 chủng của tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng nhỏ, nhờ đó tìm ra giải pháp diệt những loài sâu có hại, bảo vệ cây cối, hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu thường gây ô nhiễm đến thiên nhiên và môi trường và con người .

Phóng to TS Phan Kế Long hiện công tác tại tổ sinh học phân tử, Viện Sinh thái và tài nguyên sinh vật – Viện Khoa học và công nghệ Việt Nam. Trao Giải ” Hợp tác tăng trưởng ” của Bộ Hợp tác tăng trưởng Bỉ được lập ra năm 1998 nhằm mục đích khuyến khích những nhà khoa học trẻ và sinh viên những trường ĐH, đặc biệt quan trọng tại những nước đang tăng trưởng, điều tra và nghiên cứu và ứng dụng những tác dụng điều tra và nghiên cứu khoa học vào sản xuất và đời sống .

Đơn giản, tự tin và rất thoải mái, thậm chí có phần bình dân, đó là những gì mà nhà khoa học 33 tuổi này hiện ra trước mắt người đối diện. Bề ngoài anh giống một… vận động viên hơn là một nhà khoa học: tướng tá rất “xì po”, hơi nghệ sĩ một chút và lủng lẳng trên tường nhà là huy chương bóng bàn các cấp. Anh vừa trở về từ Bỉ và đang chăm sóc cho những… con tuyến trùng của mình sau mấy ngày xa cách. “Nghĩ cũng vui, tôi sang Nhật cả nửa năm trời mà vẫn chưa biết thế nào là Tokyo, vì suốt ngày cứ phải lo cho mấy con tuyến trùng bé xíu không nhìn thấy được bằng mắt thường này. Bỏ lơi một chút là hỏng ngay…”.
Đơn giản, tự tin và rất tự do, thậm chí còn có phần tầm trung, đó là những gì mà nhà khoa học 33 tuổi này hiện ra trước mắt người đối lập. Bề ngoài anh giống một … vận động viên hơn là một nhà khoa học : tướng tá rất “ xì po ”, hơi nghệ sĩ một chút ít và lủng lẳng trên tường nhà là huy chương bóng bàn những cấp. Anh vừa trở lại từ Bỉ và đang chăm nom cho những … con tuyến trùng của mình sau mấy ngày xa cách. “ Nghĩ cũng vui, tôi sang Nhật cả nửa năm trời mà vẫn chưa biết thế nào là Tokyo, vì suốt ngày cứ phải lo cho mấy con tuyến trùng bé xíu không nhìn thấy được bằng mắt thường này. Bỏ lơi một chút ít là hỏng ngay … ” .

Điều duy nhất mà chàng trai gốc Hà thành tỏ ra tự hào là kinh nghiệm về những chuyến đi rừng của mình, từ việc chuẩn bị thuốc đến cách mang vác đất đi xuyên rừng. Với anh, cái xẻng chính là người bạn trong những chuyến đào đất đặc biệt này…

Xem thêm: Vẽ tranh nghệ thuật phù du “Cáo khổng lồ” chỉ bằng một cái xẻng | Dòng chảy | Thế Giới Số

Anh cười và bảo chẳng có một câu truyện lãng mạn nào dẫn anh đến với khoa học cả, chỉ là những chuyến lẽo tẽo theo cha mẹ đi thực địa khi còn là một cậu nhóc rồi thành thói quen. Là “ con nhà nòi ” với cha mẹ đều là giáo sư sinh vật học nên Long muốn tìm cho mình một hướng đi riêng nào đó hoàn toàn có thể dẫn mình đến một mảnh đất mới trong khoa học. Bắt đầu từ năm 1994, khi về viện, anh tham gia nhóm nghiên cứu và điều tra về tuyến trùng ký sinh trên cây chuối .
Từ đó, anh đâm ra thích việc tìm kiếm loài giun tròn có nhiều trong đất nhưng chẳng mấy ai biết này. Nhưng nguyên do chính để anh thành công xuất sắc trong việc bảo vệ luận văn tiến sĩ cũng như thuyết phục được hội đồng xét duyệt phần thưởng là ở tính khả thi của khu công trình này. Ngoài việc xác lập được một loài tuyến trùng có độc tính cao so với sâu hại thì điểm chính yếu là năng lực kinh doanh thương mại hóa của khu công trình, vì nó được điều tra và nghiên cứu từ cơ bản đến ứng dụng .
Việc ứng dụng của khu công trình đoạt giải này đã được tiến hành trên những cánh đồng mía ở huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa để diệt sâu đục thân trong thân mía và bọ hung. Kết quả khả quan, nhưng sau một thời hạn khu công trình đành tạm … gián đoạn vì hết tiền. Giọng anh chùng xuống khi đề cập đến chuyện tiền. “ Bây giờ cách nhân giống tuyến trùng trong phòng thí nghiệm như lúc bấy giờ kinh phí đầu tư quá cao. Muốn có những sản phẩm giá rẻ thì phải góp vốn đầu tư thiết bị sản xuất hàng loạt, mà ngân sách bắt đầu lại quá lớn. Bây giờ để thao tác này chỉ có cách mở công ty hoặc xin dự án Bất Động Sản tiến hành của Nhà nước. Nhưng cũng khó … ” .

Có lẽ thấy “chưa có đường ra”, anh lên đường sang Nhật để tu nghiệp. Giải thích lý do sang Nhật, Long bảo: “Hiện nay, hàng trăm hecta rừng thông của Nhật bị tàn phá bởi loài tuyến trùng ký sinh Bursaphelenchus xilophilus. Loài tuyến trùng này di chuyển từ cây này sang cây khác nhờ một loài xén tóc.

Xem thêm: Dụng cụ – Wikipedia tiếng Việt

Việc hủy hoại xén tóc để ngăn ngừa sự phát tán của bệnh là một trong những điều tra và nghiên cứu thiết yếu. Tuy nhiên việc phòng trừ xén tóc rất khó khăn vất vả vì chúng sống sâu bên trong cây bệnh nên rất khó tàn phá bằng thuốc hóa học, ngoài những những thuốc hóa học hoàn toàn có thể gây bệnh cho con người và động vật hoang dã .
Căn bệnh này hiện đang xảy ra ở Trung Quốc, Nước Hàn, Bồ Đào Nha và cho nên vì thế năng lực xảy ra ở việt nam cũng khá cao. Ở Trường ĐH Kyoto, đã có nhiều nghiên cứu và điều tra về loài tuyến trùng này cũng như những chiêu thức phòng trừ loài xén tóc bằng những giải pháp sinh học. Ở đây, chúng tôi nghiên cứu ứng dụng tuyến trùng ký sinh gây bệnh côn trùng nhỏ trong việc phòng trừ loài xén tóc và trọn vẹn có năng lực vận dụng được ở VN. .. ” .

Nói chuyện về những cây thông, tôi chợt nhớ ra trên bàn thao tác của anh cũng có một cây thông be bé. Giống thông ba lá đặc trưng của vùng cao việt nam với sức vươn can đảm và mạnh mẽ đã đi vào văn học với cái tên xà nu. Anh cười buồn buồn : “ Đi nhiều một chút ít mới thấy giới khoa học của mình về năng lực không thua gì quốc tế cả, chỉ có khoảng cách khá xa về điều kiện kèm theo nghiên cứu và điều tra mà thôi … ”. Cuộc trò chuyện kết thúc, vẫn còn đọng lại nguyên vẹn cái khát vọng tiến hành dự án Bất Động Sản chống sâu bệnh bằng chiêu thức sinh học để bảo vệ môi trường tự nhiên và cho ra mẫu sản phẩm sạch ở việt nam của anh. “ Nhất định năm sau mình về sẽ tiến hành. Nhất định … ” .

Source: https://suanha.org
Category : Dụng Cụ