Trang phục truyền thống được các dân tộc trên địa bàn tỉnh lưu giữ và bảo tồn như một biểu tượng của bản sắc văn hóa. Theo đó nghệ thuật tạo hình hoa văn trên trang phục truyền thống cũng trở nên phong phú, đa dạng kỹ thuật và hình thức thể hiện, tạo nên nét riêng, độc đáo không bị hoà lẫn của mỗi dân tộc.
![]() |
| Hoa văn in bằng sáp ong trên phục trang truyền thống lịch sử của người Dao Tiền. |
Hoa văn trang trí trên bộ phục trang dân tộc bản địa là sản phẩm vật chất của lao động, đồng thời cũng là mẫu sản phẩm văn hóa truyền thống, là biểu lộ sinh động của kỹ thuật bằng tay thủ công gắn liền với năng lực nghệ thuật và thẩm mỹ. Mỗi dân tộc bản địa có cách tạo hình trang trí và sử dụng phục trang theo những đặc thù văn hóa truyền thống riêng của mình, độc lạ, tinh xảo, giàu truyền thống và chứa đựng những thông điệp nhân văn thâm thúy.
Mô típ hoa văn của các dân tộc nhìn chung đều khá phức tạp và tỉ mỉ, màu sắc sử dụng phổ biến và chủ yếu là đỏ, vàng, trắng, xanh nổi bật trên nền vải đen để hạ bớt độ chói của các màu nguyên. Nghệ thuật tạo hình hoa văn còn thể hiện cả một quá trình lao động vất vả và kiên trì của người phụ nữ dân tộc. Các kỹ thuật trang trí, tạo hoa văn trên vải làm cho tấm vải không chỉ sống động về màu sắc, mô típ hoa văn mà cũng trở lên phong phú về kỹ thuật tạo hình.
Bạn đang đọc: Độc đáo họa tiết hoa văn trang trí trên trang phục truyền thống các dân tộc – Báo Cao Bằng điện tử
Về mô típ hoa văn, họa tiết các dân tộc chung nhau nhiều yếu tố trang trí. Các hoa văn được cách điệu hóa dưới dạng hình học, phần lớn là: hình chữ nhật, hình vuông, hình thoi, hình xoáy ốc, đường thẳng, đường zích zắc,… tùy theo trí tưởng tượng và độ khéo léo của người thêu. Từng đường kim mũi chỉ, kích thước trên toàn bộ hoa văn trong mảnh vải là cả một sự tâm huyết được tính toán cẩn thận. Về mô típ động vật điển hình thì có con chim, con dê, con chó, gà, nhện, bướm, chim,… đó là những con vật gắn bó, gần gũi với cuộc sống thường ngày, hay các họa tiết đơn giản như hình sao tám cánh, hình chữ thập ngoặc đơn và ngoặc kép, hình hoa lá, trái tim, hình hoa chong chóng…
![]()
Hoa văn trên trang phục phụ nữ Dao đỏ. Các họa tiết không nhiều, không rối, rất hòa giải và điển hình nổi bật, được cấu trúc một cách linh động, lồng ghép, chồng xếp, móc nối … trên nền vải nhưng không làm phá vỡ bố cục tổng quan chung. Điều đó bộc lộ tâm hồn phóng khoáng, sự rung cảm trước vẻ đẹp hùng vĩ của vạn vật thiên nhiên và năng lực nghệ thuật và thẩm mỹ của mỗi tộc người. Họ thêu hoa văn không cần mẫu, các họa tiết đều dựa vào trí nhớ của người thêu.
Về mặt bố cục, một số kiểu bố cục chung như thành dải và ô chéo cũng xuất hiện trên nhiều bộ trang phục dân tộc nhưng cũng có những khác biệt. Trong quy trình tạo hình và trang trí hoa văn trên vải, mỗi một dân tộc lại có những kỹ năng, kỹ xảo khác nhau như triết nếp, khâu đột, khâu luồn sợi, khâu vắt; các kỹ thuật tạo hoa văn như thêu, in hoa văn trên vải bằng sáp ong, ghép vải của dân tộc Dao Tiền, Mông; dệt của người Tày, Nùng,…
Xem thêm: Tranh gạch phối họa tiết trang trí A156
Bằng sự khôn khéo và nâng niu các giá trị truyền thống lịch sử, các dân tộc bản địa ở Cao Bằng đã dệt nên những bộ phục trang cầu kỳ đến từng đường kim mũi chỉ, với hoa văn, họa tiết thích mắt.
Phụ nữ Mông thêu trang phục truyền thống. Đang thoăn thoắt đôi tay thêu những họa tiết ở đầu cuối trên chiếc thắt lung của bộ phục trang truyền thống cuội nguồn dân tộc bản địa Mông, chị Lý Thị Tống, xã Đại Tiến ( Hòa An ) san sẻ : Các hoa văn, họa tiết trên phục trang của người Mông thiên về sắc tố, chủ yếu là các màu hồng, xanh, đen, vàng, tím và đỏ, tạo cảm xúc điển hình nổi bật, ấn tượng, độc lạ và độc lạ so với một số ít dân tộc bản địa khác. Hoa văn của người Mông hầu hết là hoa văn hình học như : hình chữ nhật, hình vuông vắn, hình thoi, hình xoáy ốc, tùy theo trí tưởng tượng và độ khôn khéo của người thêu. Từng đường kim mũi chỉ, size trên hàng loạt hoa văn trong mảnh vải là cả một sự tận tâm được giám sát cẩn trọng vì chỉ cần nhầm một mũi là phải gỡ ra làm lại .
Hoa văn trang trí trên phục trang của mỗi dân tộc bản địa không riêng gì bộc lộ trình độ tư duy và năng lực nghệ thuật và thẩm mỹ mà còn phản ánh tâm tư nguyện vọng, tình cảm, mối giao cảm giữa con người với vạn vật thiên nhiên, con người với tổ tiên và những loài vật đã giúp họ trong đời sống. Qua đó, góp thêm phần tô điểm thêm cho vườn hoa phục trang đầy hương sắc của các dân tộc bản địa trên địa phận tỉnh.
Source: https://suanha.org
Category : Trang Trí