Nguy cơ tiềm ẩn từ công nghệ ‘đọc’ ý nghĩ

Đằng sau viễn cảnh viết bài trên Facebook bằng tư duy, chơi game bằng suy nghĩ là hàng loạt mối nguy về mất bảo đảm an toàn thông tin cá thể .Tại một lớp tiểu học giấu tên ở Trung Quốc, mỗi tiết đều biểu lộ qua sắc tố. Những sắc tố ấy không phải từ phấn vẽ trên bảng đen mà phát ra từ những chiếc đèn thiết bị gắn trên đầu học viên. Chiếc vòng mang tên Focus 1 vốn là thiết bị đọc sóng não do BrainCo – một công ty start-up có trụ sở ở Boston ( Mỹ ) – sản xuất và được quảng cáo hoàn toàn có thể giúp giáo viên theo dõi được những điều gì đang xảy ra trong đầu óc những em nhỏ. Ở đó, đèn xanh biểu lộ sự thư giãn giải trí, vàng là tập trung chuyên sâu còn đỏ là rất tập trung chuyên sâu .

Lớp học giấu tên ở Trung Quôc sử dụng thiết bị nghiên cứu và phân tích sóng não để theo dõi năng lực tập trung chuyên sâu của học viên. Ảnh : SCMP .

Với những dữ liệu thu được, BrainCo tham vọng xây dựng được cơ sở dữ liệu về sóng não lớn nhất thế giới. Điều này khiến các nhà tâm thần học e ngại bởi các cuộc nghiên cứu gần đây ngày một tập trung đào sâu vào trí não con người và ngày một tiến gần hơn đến việc nắm rõ được cảm xúc của mỗi cá nhân, thậm chí là đọc suy nghĩ của họ. Đầu năm nay, ngay khi được thử nghiệm, Focus 1 tạo ra cuộc tranh cãi lớn, chủ yếu xoay quanh câu hỏi liệu đây là công cụ dạy học hữu dụng hay chỉ đơn giản như chiếc vòng kim cô trói buộc và giám sát liên tục cuộc đời con em người Trung Quốc. Paul Biegler – cây bút của The Age – viết: “Biên giới cuối cùng của sự riêng tư – tâm trí con người – đang bị khoa học đe doạ”.

Bạn đang đọc: Nguy cơ tiềm ẩn từ công nghệ ‘đọc’ ý nghĩ

Ở Mỹ, nguy cơ sự riêng tư của con người sẽ bị công nghệ xâm phạm đang trở thành chủ đề bị đem ra “mổ xẻ”.

Tháng 7 năm nay, triệu phú công nghệ tiên tiến Elon Musk công bố công ty Neuralink của ông đã sản xuất được một con chip gắn trên não nhằm mục đích giúp những người bị liệt điều khiển và tinh chỉnh con trỏ máy tính bằng suy nghĩ trải qua liên kết Bluetooth và thử nghiệm vào 2020. Con chip gồm hàng nghìn điện cực nhỏ như sợi chỉ, được robot đưa vào lớp ngoài của não người trải qua một vết rạch nhỏ trên hộp sọ. Từ đó, nó sẽ tích lũy tín hiệu điện não đồ, tựa như cách Focus 1 triển khai nhưng phức tạp hơn nhiều, giúp người dùng tương tác với máy tính .Công nghệ đọc sóng não khởi đầu được vận dụng để phát hiện những cụm từ Open trong tâm lý con người. Cuối năm ngoái, nhóm điều tra và nghiên cứu do tiến sỹ Edward Chang đứng vị trí số 1 tại từ ĐH Đại học California, San Francisco, ứng dụng nó để nhận ra tâm trạng. Tháng 7 năm nay, một nhóm nghiên cứu và điều tra của ông đã giải thuật được những câu câu hỏi đáp của những người tham gia nghiên cứu và điều tra khi đang đối thoại. Nghiên cứu này giành được sự chăm sóc lớn bởi được Facebook tương hỗ. CEO Mark Zuckerberg từng xác nhận hãng sẽ lan rộng ra và tăng nhanh những kế hoạch tương quan đến việc tăng trưởng giao diện tương tác giữa não và máy tính, với ham muốn trong tương lai sẽ giúp người dùng viết bài trên Facebook chỉ bằng suy nghĩ .Câu hỏi lúc này là Facebook bảo mật thông tin tài liệu người dùng ra làm sao, trong khi mới đây mạng xã hội lớn nhất đã bị rò rỉ thông tin tới 87 triệu thông tin tài khoản ?

Ngay cả khi gạt những nghi ngại về quyền riêng tư sang một bên, việc sử dụng công nghệ để đọc suy nghĩ con người vẫn gặp phải nhiều sự phản đối.

Năm 2013, Rafael Yuste – giáo sư tâm thần học ở Đại học Columbia, Thành Phố New York, đứng vị trí số 1 một nhóm nghiên cứu và điều tra đã đưa ra ý tưởng sáng tạo trị giá hàng tỷ USD mang tên Brain. Đây là chương trình nghiên cứu và điều tra nhằm mục đích lập map và ghi lại hoạt động giải trí bộ não người. Năm 2017, nhóm của ông Yuste thành công xuất sắc trong việc theo dõi hoạt động giải trí của hàng loạt mạng lưới hệ thống thần kinh của giống thủy tức hydra. Tuy vậy, giáo sư Yuste chỉ muốn hạn chế nghiên cứu và điều tra của mình trong phòng thí nghiệm. Ông hiểu rằng việc vận dụng những công nghệ tiên tiến như thế này ảnh hưởng tác động xấu đi thế nào tới sự riêng tư của loài người .

Rafael Yuste từng cùng 25 đồng sự gồm các nhà khoa học, đạo đức học và kỹ sư cùng đưa ra quan điểm rằng một bộ luật mới cần được thiết lập để bảo vệ dân chúng trước sự đe doạ của trí tuệ nhân tạo và các phương thức kết nối giữa máy tính cùng bộ não. Mới đây, giáo sư Yuste sang Chile để cùng Thượng nghị sĩ kiêm tiến sĩ  Guido Girardi kêu gọi sửa đổi Hiến pháp. Họ muốn việc bảo vệ dữ liệu não bộ – theo định nghĩa của Rafael Yuste là dữ liệu thần kinh, xâm lấn hay không xâm lấn – phải được coi như quyền con người, cũng như được xác định và quản lý nghiêm ngặt như việc ghép tạng, không được phép đưa vào giao dịch thương mại. Hai dự luật liên quan sẽ được đưa ra Quốc hội Chile và được bỏ phiếu vào tháng 11. Giáo sư cho biết ông muốn dữ liệu thần kinh không những phải được bảo vệ ở Chile mà còn cả trong Tuyên ngôn nhân quyền của Liên Hiệp Quốc.

Xem thêm: Hướng Dẫn Sử Dụng Máy Đọc Lỗi Xe Máy Fi

Một bệnh nhân đeo thiết bị đo sóng não ở Sydney. Ảnh : Kate Geraghty .
Nhiều thiết bị theo dõi sức khỏe thể chất, chơi game hay flycam với năng lực nhận lệnh từ não người đang được bán trên quốc tế. Marcello Ienca – một học giả tại Đại học ETH Zurich ( Thụy Sĩ ) – cho biết người dùng sẽ phải đương đầu với 1 số ít lỗ hổng bảo mật thông tin. Việc những hacker truy vấn vào sóng não theo cách phạm pháp là điều trọn vẹn hoàn toàn có thể xảy ra, đặc biệt quan trọng trong nghành game. Theo ông Ienca, game là môi trường tự nhiên yên cầu sóng não người phải tiếp tục được theo dõi, đo đạc để tái hiện trong quốc tế ảo. Hacker hoàn toàn có thể gắn ứng dụng ô nhiễm vào một số ít hình ảnh flash tương quan đến ngân hàng nhà nước và những dãy số ngẫu nhiên Open trong game, từ đó dò được số thông tin tài khoản cùng mã bảo mật thông tin của người dùng .Hiện tại, Trung Quốc là một trong những nước đi đầu về công nghệ tiên tiến ” đọc ý nghĩ “. Năm ngoái, tờ South China Morning Post đưa tin những tài xế nước này phải đội mũ gắn thiết bị nghiên cứu và phân tích tài liệu não. Lý do được đưa ra là nhằm mục đích giúp những người tinh chỉnh và điều khiển xe quản trị được stress và cải tổ hiệu suất thao tác. Marcello Ienca cũng cho rằng việc sử dụng công nghệ tiên tiến đọc sóng não để lấy thông tin một cách cưỡng bức là hình thức xâm phạm nhân quyền .” Việc này rất có yếu tố nếu nhìn từ góc nhìn đạo đức. Đó là một sự cưỡng buộc, dù là rõ ràng hay ngầm hiểu “, ông Ienca nói. Theo ông, nếu những tài xế khước từ đeo thiết bị, đồng nghĩa tương quan với việc họ hoàn toàn có thể bị cho thôi việc. Còn nếu phải gắn thiết bị lên đầu, những người lái xe hay sẽ phải chịu sự giám sát về trí não. Về cơ bản, ngữ cảnh nào cũng đáng sợ như nhau, theo lời ông Ienca .

Nhiều quốc gia đã nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ dữ liệu não bộ.

Tháng 3, chính phủ nước nhà nước Australia đã sửa đổi luật về quyền riêng tư, đặt ra những nội dung cũng như hình phạt mới trong tình hình ” mạng xã hội và những nền tảng trực tuyến bùng nổ kinh doanh thông tin cá thể “. Tháng 7, Ủy ban về Cạnh tranh và Người tiêu dùng của nước Australia, đã công bố bản báo cáo giải trình về Điều tra nền tảng kỹ thuật số. Bản báo cáo này khuyến nghị một loạt giải pháp bảo mật thông tin mới nhắm tới những đối tượng người tiêu dùng như Facebook và Google, trong đó có cả quyền được xóa dữ liệu cá thể so với người dùng .

Khi được hỏi liệu những thay đổi này có giảm thiểu được các nguy cơ liên quan sự riêng tư khi sử dụng công nghệ, David Watts – giáo sư Luật và Chính sách thông tin tại Đại học La Trobe – cho biết chúng chẳng thay đổi được gì. Bởi các hãng công nghệ luôn biết cách để đưa ra sản phẩm và dịch vụ khơi gợi người dùng hãy bỏ qua những nội dung liên quan đến bảo mật thông tin cá nhân và giao toàn bộ cho họ kiểm soát.

Xem thêm: Điều khoản sử dụng https://suanha.org

Trong một bài viết năm 2017, The Economist công bố ” tài liệu giờ còn giá trị hơn cả dầu mỏ “. Theo ông Watts, ngay cả những đơn vị sản xuất thiết bị y tế cũng hoàn toàn có thể xung đột với nhau khi nhu yếu nắm giữ tài liệu não bộ ngày một tăng và những tài liệu này chắc như đinh cũng là mối chăm sóc của những đảng pháiTuy vậy, một số ít nhà nghiên cứu và điều tra khác lại có cái nhìn sáng sủa hơn, Adrian Carter – nhà tâm thần học tại Đại học Monash, Melbourne ( nước Australia ) – cho biết không nên quá sốt sắng về việc những công nghệ tiên tiến như vậy hoàn toàn có thể gây ra điều gì. Bởi hiện tại, những ông lớn công nghệ tiên tiến đã hiểu quá thâm thúy về hành vi người dùng. Adrian Carter lấy ví dụ chuỗi shop Target nhờ công nghệ tiên tiến hiện tại còn update được người mua nào đang mang thai, hay ứng dụng theo dõi sức khỏe thể chất Mindstrong Health hứa hẹn sẽ phát hiện được bệnh Parkinson chỉ nhờ những thao tác vuốt, chạm trên điện thoại thông minh. ” Những rủi ro tiềm ẩn về tự do cá thể so với công nghệ tiên tiến sóng não là có. Nhưng hiện tại, mọi thứ không vượt quá được số lượng giới hạn của smartphone hay những thiết bị khác “, ông nói .

Đức Trí (theo The Age)

Source: https://suanha.org
Category : Điện Máy